كشف نيايشگاه 3400 ساله در كـرمـانشاه
میراث خبر: باستان شناسان موفق شدند پشت سد شیان کرمانشاه، يك آتشكده متعلق به اواخر اشكاني و اوايل ساساني از نشانه های الهه آناهیتا را كشف کنند. تاكنون نامي از این نیایشگاه در هیچ یک از متون برده نشده است.
كشف يك معبد، يك آبراهه و يكي از بزرگترين آتشكده هاي كشور در پشت سد شيان كرمانشاه نشان داد اين مكان از ديرباز محل پرستش سه الهه آناهيتا، ميترا و اهورامزدا بوده است. در دوره اسلامي بر روي اين آتشكده مسجد ساخته شد و فضاي پيرامون آن به گورستان تبديل شد.
«حسن رضواني»، سرپرست كاوشهاي باستان شناسي در پشت سد شيان گفت: «تازه ترين كاوشها به كشف يك ستون از معبد در اين محدوده منجر شد. اين معبد نشانه الهه آناهيتا بوده است. همچنين سفال هايي با نقوش گاو كوهان دار و گردونه خورشيد به دست آمد كه مظهر ميتراست.»
به گفته رضواني از آنجا كه معبد مظهر آناهيتا، گاو و گردونه خورشيد مظهر ميترا و آتشكده محل پرستش اهورامزدا بوده است، مي توان گفت اين مكان از اواخر اشكاني تا دوره ساساني محل پرستش اين سه الهه بوده است. آتشكده کشف شده در پشت سد شيان 5/14 در 5/14 مترمربع و يك الحاقي 5 در5/ 14مترمربع است كه در مجموع مساحت آن 5/19در5/مربع14 است. در اين آتشكده گچبري هاي منحصربفرد وجود دارد.
كاوشهاي بيشتر نشان داد كه مسلمانان پس از ورود به اين منطقه روي اين آثار، مسجد ساخته و پيرامون را به گورستان تبديل كرده اند.
درپشت اين سد آثاري از هزاره دوم پيش از ميلاد تا اوايل اسلام وجود دارد. باستان شناسان علت شكلگيري سايتهاي باستاني و زيستگاههاي مختلف در اين منطقه را وجود سراب شيان ميدانند. سراب شيان از 2400 سال پيش تا به امروز جريان دارد.
کشف نقش الهههاي بالدار در کاوشهاي تپه ربط «رضا حيدري»، باستان شناس سازمان ميراث فرهنگي وگردشگري آذربايجان غربي گفت: «اولين فصل كاوش در تپه ربط2 كه در شهر ربط از شهرستان سردشت قراردارد به كشف چهارالهه بالدار منجرشد. تاكنون چنين نقشي در هيچ يك از سايت هاي كشور ديده نشده است. به ويژه آن كه اين الهه ها به عصر آهن يك يعني 3 هزار سال پيش باز مي گردند حيدري گفت: « اين تصاوير بسيار منحصر بفرد است حتي در تخت جمشيد با آن عظمت هيچ نقشي از زن يافت نمي شود. در تخت جمشيد انسان هاي ريش وجود دارد. بالاتنه الهه هاي کشف شده در تپه ربط شبيه يك زن و پايين تنه آن ها شبيه يك حيوان مانند آهو يا گاو است که بال هاي برافراشته آن ها در کنار تن آن ها قرار گرفته است.» تپه ربط كه سطحي ترين فرهنگ آن به هزاره اول پيش از ميلاد باز مي گردد، يكي از بزرگترين محوطه هاي تاريخي شناخته شده در شمال غرب كشور است. كاوش هاي باستان شناسان در شمال غرب كشور براي مطابقت اين تپه با مركز كشور آرديني(موصاصير) از شهريورماه سال 84 آغاز شده است. طبق مستندات موجود بزرگترين معبد خداي حاليدي در دولت آرديني قرار دارد.
دولت موصاصيرها همزمان با دولت اورارتو و آشورها بوده است. اين حكومت از سوي آَشورها آرديني(كشور آفتاب)خوانده مي شد. موصاصيرها بر اساس شرايط سياسي منطقه گاهي با آشورها و گاه با اورارتو ها هم پيمان مي شدند.
